احاديث , سخنان تصادفي امام رضا (ع)

امام رضا علیه‏السلام برای اینکه به مأمون و کارگزاران او بفهماند که از مقاصد نهانی و نقشه‏های طرح شده آگاهی دارد، ابتدا آن دعوت را نپذیرفت، ولی اصرار و تأکیدهای فراوانی انجام گرفت تا سرانجام، منجر به حرکت امام از مدینه به طرف مرو، مرکز خلافت اسلامی آن روز گردید.

امام رضا (ع) به عنوان الگوی کاملی برای انسانها- چه در دوران زندگی و حیات خود، و چه برای مردمان پس از خود- دارای سرشتهایی بودکه همگان را به شگفتی وا می داشت و دوست و دشمن را فریفته و شیفته ی خود می ساخت، بدان گونه که هماره زیان به ستایش او می گشودند و از بزرگیها و سرشتهای انسانی او سخنها می گفتند؛ و پیروان راستین امام، شخصیت او را نمونه و الگوی رفتاری خویش قرار می دادند از این رو آنان که شیفته ی آن امام بزرگ اند، باید بدان گونه باشندکه او بود و بدان سان زندگی کنندکه امامشان زیست و با معیارهای رضوی خود را بسازند.

پس از آن كه امام رضا ـ علیه السلام ـ ولیعهد مأمون شناخته شدند مردم كجا و چگونه با ایشان بیعت كردند؟

مأمون پس از آن كه در روز دوشنبه هفتم ماه رمضان سال 201 ه ق در «مرو» ولیعهدی را بر امام رضا ـ علیه السلام ـ تحمیل كرد و عهدنامه ولایت عهدی امام ـ علیه السلام ـ را امضاء نمود به «فضل بن سهل» دستور داد مجلس باشكوهی كه مركب از رجال دولت و اعیان و اشراف ملت و امراء و وزراء و درباریان و فرماندهان و سپاهیان و علماء و نویسندگان و شعراء و خطباء باشد، تشكیل دهد و برای اجرای تشریفات بیعت در یك روز معیّن در دربار خلافت حاضر شوند و «لباس سیاه» را كه شعار «بنی عباس» در آن روز بود به لباس «سبز» كه شعار «علوییّن» است، تبدیل كنند[1] و پرچم سبز برافرازند.

چنان‏که از اخبار بر می‏ آید، با فضیلت ‏ترین اعمال ماه رجب، زیارت ثامن الائمه امام رضا علیه‏السلام است، بلکه زیارت امام رضا علیه‏السلام در ماه رجب از زیارت تمام ائمه افضل است. راوی می‏گوید: از امام جواد علیه‏السلام پرسیدم: مردی حَجة الاسلام را به جا آورد و عمره تمتع را هم به جاآورد، و رفت به مدینه، قبر پیغمبر صلی‏ الله‏ علیه‏و‏آله را زیارت کرد. بعد آمد خدمت شما و شما را زیارت کرد، در حالی که عارف به حق شما بود و می‏دانست که تو حجت خدایی بر خلق او، و به کربلا رفت قبر حسین علیه‏السلام را زیارت کرد و نیز قبر موسی‏ بن ‏جعفر علیه‏السلام را هم زیارت کرد و برگشت به سوی سرزمین خود.

یكی از مهم‌ترین دلایل استمرار خط امامت، تحكیم پایه‌های معرفت دینی در میان امت اسلامی و تثبیت ره‌آوردهای پیامبر خاتم و تفسیر صحیح وحی به تناسب استعداد و نیاز و شرایط گوناگون جامعه اسلامی بوده است.
تاریخ امامت نشان دهنده این واقعیت است كه هر یك از امامان در زندگی سیاسی، اجتماعی و علمی خود شیوه خاصی را پیموده و این به خاطر شرایط متفاوت و نیازهای متنوع جامعه آنان بوده است. این در حالی است كه اصول و اهداف و پیام اصلی آنان، یكی بوده و كمترین تمایز و مغایرتی با یكدیگر نداشته است.

از مهم ترین حوادث سفر امام علی بن موسی الرضا (ع) به مرو، حادثه ی بی نظیری است که در نیشابور روی داد. امام در اولین سخنرانی خویش، در بخش شرقی امپراطوری بزرگ السلامی، و در آن هنگام که آهنگ مرو داشت، و مردمان این سامان و دلباختگان و شیفتگان آن امام بزرگ و جست وجوگران علم و دانش بر گرد مرکبش گرد آمدند و از ایشان درخواست کردند تا حدیثی روایت کند و قلبهای مشتاقان را روشن سازد. امام (ع) چنین روایت کرد:

نام برخی از یاران و اصحاب امام رضا ـ علیه السلام ـ را با ذكر مختصری از شرح حال ایشان بیان كنید.

ائمه اطهار ـ علیهم السّلام ـ در طول حیات پر بركت خویش، شاگردانی دانشمند داشتند كه آثار آنها را حفظ نمودند این چهره های درخشان و پرورش یافتگان مكتب اهل بیت ـ علیهم السّلام ـ در راه نشر دانش دینی و حركت جامعه به سوی تعالی و كمال زحمات زیادی كشیدند. در زمان امام رضا ـ علیه السّلام ـ هر چند شرایط سیاسی و اجتماعی همانند شرایط دوره امام باقر و امام صادق ـ علیهم السّلام ـ نبوده است، اما در عین حال ایشان شاگردان زیادی تربیت كردند و مسائل دینی و علوم اسلامی را از طریق اصحاب و نمایندگان خویش به شیعیان آموختند ما در این بحث به تعداد محدودی از یاران ایشان اشاره می كنیم.

بحث‌های علمی امام رضا ـ علیه السّلام ـ با فرق دیگر و ادیان جهان را بیان نمائید؟

امام علی بن موسی الرضا ـ علیه السّلام ـ در سال 148 هـ در مدینه متولد شدند.[1] آن حضرت در سال 183 هـ به امامت رسیدند. در این زمان هارون خلیفه ستمگر عباسی حكومت جامعه اسلامی را در دست داشت. بعد از هارون امر خلافت در اختیار امین قرار داشت. سپس مأمون با شكست دادن برادرش در سال 198 هـ توانست حكومت را در اختیار بگیرد. در سال 200 هـ مأمون امام رضا ـ علیه السّلام ـ را به جهت مقاصد شوم سیاسی‌اش به مرو فراخواند. و سپس ولایتعهدی را بر آن حضرت تحمیل كرد. امام رضا ـ علیه السّلام ـ خود در این زمینه می‌فرماید: